و اما صلات فجر از اوّلِ بروزِ آثارِ يوم الجمع است تا طلوع آفتاب حقيقت از افق يوم القيامه ، و وقتى طلوع حاصل شد ، تكليف منقطع شود و بساط ليل برچيده شود و سرّ مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ « 1 » واضح گردد . و به بيان ديگر ، به لسان اهل معرفت ، از اوّلِ زوالِ نورِ حقيقت از مرتبهء استوائيه ، و غروب آن در تحت استار خلقيه ، كه مبدأ ليلة القدر است ، تا منتهاى احتجاب آن به حجب تعيّنات ، كه نصف شب و آخر قوس نزولى و منتهاى ليلة القدر است ، وقت چهار نماز است كه مختلط از جنبهء حقّى و خَلقى است كه فرض اللَّه و فرض النبى است : أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ « 2 » . و از ابتداى انحدار نجوم ، كه وقت رجوع شمس از حجب تعيّنات به سوى افق اعلاست ، كه مبدأ يوم القيامه است ، تا طلوع آفتاب از افق يوم القيامه ، وقت نوافل ليليه است تا حكم ليل غالب است ، و وقت فريضهء صبح ، كه فرض اللَّه صِرف است ، مىباشد آنگاه كه حكم نهار غالب شد : إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً « 3 » ؛ و پس از طلوع شمس اتاكَ الْيَقينُ وَ انْقَطَعَ السُّلُوك « 4 » . پس ، تمام دايرهء وجودْ يك شب قدر محمّدى است ، اگر قدر بدانى ؛ و يك يوم القيامه احمدى است ، اگر قيام به خدمت كنى . وصل : در بيان مراقبت از وقت بدان‌كه مراقبت اوقات صلوات ، كه ميقات حضور ربّ و ميعاد جناب

--> ( 1 ) - الفاتحة ( 1 ) : 4 . ( 2 ) - « نماز را از زوال خورشيد ( ظهر ) تا زمان شدت تاريكى شب به‌پادار » . ( الإسراء ( 17 ) : 78 ) ( 3 ) - « همانا قرآن صبحگاه ( نماز صبح ) مشهود است » . ( الإسراء ( 17 ) : 78 ) ( 4 ) - « يقين آمدت و سير به پايان رسيد » .